HET ZAL JE MAAR GEBEUREN

‘ZONDER BURN-OUT WAS IK NOOIT ZOVER GEKOMEN’

Tekst Pien Heuts Beeld De Beeldredaktie/Siese Veenstra

‘IK MERKTE DAT ZE VAN ME AF WILDEN’

Anita Uffen deed er als ambulant thuisbegeleider alles aan haar cliënten zo goed mogelijk te helpen. Tot de hoge werkdruk en het gebrek aan ondersteuning tot een fikse burn-out leidden. Bureau Beroepszieken FNV regelde een letselschadevergoeding voor haar.

‘Ik ben toch niet te negatief?’, vraagt Anita Uffen (53) aan het einde van het gesprek. Ze heeft net enthousiast verteld over alle plannen die ze heeft, nu ze als zelfstandig ondernemer in de zorg werkt. Maar ook over het zwarte gat waarin ze heeft gezeten. ‘Zonder die burn-out was ik nooit zover gekomen. Als je alles moet loslaten, ontstaan er ook weer nieuwe mogelijkheden.’ Met haar stichting SamenZijnWij wil ze een veilige zorgplek creëren die biedt wat mensen werkelijk nodig hebben. ‘Te veel mensen gaan kopje onder in het huidige zorgsysteem.’

INTENSIEVER EN ZWAARDER

Zelf ging Uffen in 2012 ook kopje onder. Bijna 25 jaar heeft ze voor Zorggroep Meander gewerkt. Sinds 2006 werd het werk, vanwege veranderingen in het zorgsysteem en een breder zorgaanbod van Meander, steeds intensiever en emotioneel zwaarder. Problematiek van gezinnen, psychiatrisch en verstandelijk gehandicapten was complexer. Bijscholing of ondersteuning van de zorgorganisatie bleven uit. ‘Ik wilde soms kunnen overleggen als ik een ingewikkelde situatie had. Zoals een uithuisplaatsing, huiselijk geweld of andere crisissituaties. Bij de nieuwe leidinggevende was dat niet mogelijk; ik werd er op afgerekend. Ik voelde me steeds meer alleen staan.’ Daarnaast was de werkdruk volgens Uffen torenhoog. Hoewel ze gemiddeld 24 uur werkte, moest ze altijd bereikbaar zijn.

Ze praat er schijnbaar luchtig over - dat ze nooit meer sliep, heel vaak moest huilen, overal ontstekingen kreeg. Af en toe springen de tranen in haar ogen als ze zich ingrijpende situaties voor de geest haalt. ‘Op een gegeven moment kón ik echt niet meer. Had op verzoek van mijn leidinggevende al mijn vakantiedagen al opgenomen, zelfs onbetaald verlof.’ Nadat een burn-out was geconstateerd en Uffen ziek uitviel, bleef de leidinggevende maar bellen. ‘Psychisch ziek is geen ziekte’, zei ze. Ook liet ze, zogenaamd als grapje, weten dat er mensen uit moesten.

TEKENEN VOOR VERTREK

Uffen probeerde onder druk van de leidinggevende te re-integreren, maar was daar fysiek en mentaal nog niet aan toe. ‘De hele situatie werd in mijn schoenen geschoven. Ik zou niet functioneren. Terwijl heel veel collega’s tegen hetzelfde aanliepen. Ik merkte dat ze van me af wilden.’ Tóch sloeg de mededeling van de bedrijfsarts - waar de leidinggevende ‘gewoon’ bij zat - dat terugkeren in de huidige functie onhaalbaar was, in als een bom. ‘Wel zou ik in het kader van re-integratie buiten Meander een opleiding coachen met paarden mogen volgen, mits ik tekende voor vertrek. En bij de vaststellingsovereenkomst eisten ze een soort zwijgplicht. Uiteindelijk heeft de FNV ervoor gezorgd dat ik die opleiding alsnog kon gaan doen. En niet monddood ben gemaakt.’

PSYCHISCHE OVERBELASTING

Sabrina Bergraaf-Fernandez, regelde namens Bureau Beroepsziekten FNV (BBZ) een letselschadevergoeding. ‘De psychische overbelasting in het werk hebben we kunnen aantonen. Het ingewikkelde is dat je aannemelijk moet maken dat de gezondheidsschade is veroorzaakt door de werkomstandigheden. Uiteindelijk heeft de verzekeraar de psychische (over)belasting aannemelijk geacht en is de schade geregeld. Het was een emotioneel belastende zaak voor mijn cliënte; de druk vanuit de zorgorganisatie was groot.’

Intussen heeft Anita Uffen weer plezier in haar werk. ‘Het leven heeft een positieve wending genomen’, zegt ze. Restverschijnselen van de burn-out zal ze altijd houden. Ze kijkt uit over het grasland achter het huis. ‘Er is gelukkig weer heel veel om van te genieten.’

‘ER IS GELUKKIG WEER HEEL VEEL OM VAN TE GENIETEN’

Deel deze pagina